در جامعه کنونی ما، مصرف مواد مخدر در اذهان عمومی  پدیده ای مردانه به نظر می رسد و زنان بسیار کمتر از مردان به این معضل دچار می شوند. ولی آیا واقعیت امر همین است؟ زنان نسبت اندک و ناچیزی از معتادان کشور را در بر می گیرند؟ شاید این افکار از آنجا سرچشمه می گیرد که اعتیاد با نقش آشنای مادری دلسوز و خواهری مهربان همخوانی ندارد.
در تحقیقی با عنوان «روش ارزیابی سریع وضعیت مواد اعتیادآور در ایران» که با همت مرکز تحقیقات دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی انجام شد حدود پنج هزار معتاد در سه حوزه ی مراکز درمانی دولتی و خصوصی، زندان ها و معتادان خیابانی مورد بررسی قرار گرفتند، بیان شد که حدود 1/93 درصد معتادان کشور را مردان و 9/6 درصد معتادان را زنان تشکیل می دهند. همچنین وزارت بهداشت نیز آمار خود را در مورد زنان معتاد 1 زن معتاد به ازای 8 مرد معتاد بیان کرد. برخی دیگر از آمارها نیز گزارش می کند که از هر 100مرد معتاد 7 زن معتاد در کشور وجود دارد و این در حالی است که به گفته ی مسئول زندان های کشور، در حال حاضر 50 درصد زندانیان زن در رابطه با مواد مخدر و اعتیاد در زندان ها هستند و این آمارها در سال های اخیر روبه افزایش می باشد. سایت زنان ایران نیز با اعلام افزایش روبه رشد اعتیاد در جامعه ی زنان تخمین زده است که بین 100 تا 150 هزار زن معتاد در کشور وجود دارد. به گزارش این سایت بین 4 تا 9 هزار زن معتاد تزریقی در کشور وجود دارد . این سایت، مطالعات گروه جامعه شناسی دانشکده بهزیستی را مورد توجه قرار داده و اعلام کرده مصرف حشیش بین زنان ایرانی رو به رشد است. همچنین تخمین زده است110 هزار زن ایرانی به تریاک اعتیاد دارند.
آیا با این وجود باز می توان از کشیدن سیگار توسط زنی انگشت حیرت بر دهان گذاشت و تعجب کرد؟ آیا باز می توان گفت که جمعیت اندکی از زنان، گرفتار اعتیاد و پیامد های آن هستند؟ والبته این را نیز باید مد نظر داشت که بسیاری از همین زنان و دختران معتاد به دلیل نسبت هایی که به یک زن معتاد در جامعه ی ما زده می شود، کمتر تصور مراجعه به مراکز  پزشکی درمانی را دارند و همین امر باعث می شود که اغلب اعتیاد در زنان پنهان مانده و بخش قابل توجهی از جمعیت معتادان زن کشور در آمارها گنجانده نشود.
اعتیاد در زنان بسیار آسیب پذیرتر از اعتیاد در مردان است؛ چرا که مصرف مواد در زنان اغلب با آسیب های اجتماعی از جمله فرار از خانه، آزارهای جسمی و جنسی و خشونت توأم است. این در حالی است که وقتی زنی معتاد می شود، نه تنها خود بلکه خواه ناخواه افراد دیگری از جمله خانواده و فرزندان نیز تحت تاثیر قرار می گیرند؛ با معتاد شدن زن بنیان بنیادی ترین نهاد اجتماع تزلزل می یابد. واین در حالی است که اگر مردی معتاد شود زن، زندگی را نه به دوش بلکه به دندان می کشد. با سوق پیدا کردن خانواده به سمت فروپاشی، فرزندان و به خصوص دختران در  نتیجه ی همانند سازی با مادر و مشکلات عاطفی ناشی از مصرف مواد توسط مهربانترین عضو خانواده دچار انحرافات و مسائل و پیامدهای جبران ناپذیری می شوند؛ پس شاید کمترین عارضه ی اجتماعی اعتیاد در زنان، فروپاشی خانواده ی آنهاست.
روشنک وامقی مشاور دبیر کل ستاد مبارزه با مواد مخدر، در امور بانوان گفت: بر اساس آمارهای جهانی 90 درصد زنان معتاد، حداقل یکبار در زندگی مورد سوء استفاده ی جنسی قرار گرفته اند. و آیا با  وجود این آمار،  می توان به این تصور دامن زد که نه تنها در جامعه ایرانی ما، بلکه در اکثر فرهنگ های دنیا به زنان معتاد به چشم افراد بی بندوبار و بی عفت نگریسته می شود. حال اگر چنین زنی خانواده نیز داشته باشد؛ خانواده ی وی نیز از این انگها و بر چسب ها در امان نخواهند ماند.
بر اساس آمارهای جهانی اعتیاد در زنان عوارض خطرناکتری نسبت به مردان ایجاد می کند. به عنوان مثال، فاصله ی زمانی اولین تجربه مصرف مواد تا تزریق در زنان به طور متوسط دو سال طول می کشد در حالیکه در مردان حدود هشت سال است. با این حساب، زنان شش سال زودتر از مردان به ورطه ی وابستگی شدید ، که درمان طبعاً سخت تر و عوارض جسمی، روانی، اجتماعی آن نیز به مراتب بیشتر است؛ کشانده می شوند.
اعتیاد در زنان باردار نیز عوارض جبران ناپذیری دارد. زنان بارداری که از مواد مخدر استفاده می کنند نه تنها خود بلکه جنین خود را در معرض خطر قرار می دهند . آن دسته از زنان معتاد به هروئین در صورت قطع مصرف (زمانی که کودک متولد می شود) علایم خطرناک ترک دارو را تجربه می کنند که این تجربه می تواند بسیار ناراحت کننده و مضر برای جنین آنها باشد. کودکان زنان معتاد به هروئین اغلب از ناراحتی هایی  مانند بی قراری و تحریک پذیری رنج می برند. همچنین این کودکان به علایم دیگری که بزرگسالان از آن رنج می برند، مانند آبریزش بینی نیز دچار می شوند و البته گریه های آنها نیز به مراتب بیشتر است.
نوزادان زنان معتاد اکثراً جثه ی کوچکتری دارند و محیط دور سر آنها بسیار کوچکتر از نوزادان مادران غیر معتاد است. کودکان زنان معتاد با ورود به دوره ی ابتدایی توانایی یادگیری شان نسبت به دیگر کودکان کمتر است و آنان اکثراً دچار عقب ماندگی ذهنی(delayed mental ability) و تأخیر در رشد(delayed motor development) می شوند. و البته به مراتب نیز زمینه ساز بسیاری از بیماریهای جسمی و روانی در آنان می شود و حال آیا می توان از کنار معتاد بودن زنی به سادگی گذشت؟
اعتیاد در مردان اغلب نوعی بیماری فرض می شود. اما در زنان معتاد شرایط متفاوت است. متأسفانه اغلب افراد اعتیاد در زنان را یک موضوع غیراخلاقی در نظر می گیرند تا یک بیماری. در واقع نگرش های منفی موجود درباره ی رفتار غیراخلاقی زنان معتاد، مانعی بزرگ در راه درمان اعتیاد در زنان می باشد، چرا که زنان با درونی نمودن نگرش موجود در جامعه مبتنی بر اینکه اعتیاد در واقع نوعی تزلزل اصول اخلاقی در آنهاست، از درمان خود اجتناب می کنند و یا از معرفی خود به عنوان معتاد در انظار و مجامع عمومی شرمسار می شوند.
 علاوه بر این طرز نگرش و تفکرات افراد جامعه و تأثیر آن در باور زنان و دختران معتاد، در زمینه ی درمان اعتیاد موانع دیگری نیز موجود می باشد که می توان به عوامل زیر اشاره نمود:
ارتباط با دوستان و به خصوص همسران معتاد و ممانعت آنها در ترک اعتیاد زنان ، مسئولیت های زندگی از جمله مراقبت از بچه ها و وظایف همسری ، عدم تفکیک برنامه های درمانی با توجه به جنسیت و تمرکز درمان بر مردان که همانطور که ذکر شد زنان نیازمند اقدامات اختصاصی درمانی هستند و البته در آخر می توان به فقدان مراکز بازپروری مخصوص زنان معتاد اشاره کرد.
با توجه به آنچه گفتیم به نظر می رسد نادیده گرفتن ویا توجه کمتر به بحث اعتیاد در زنان در آینده ای نه چندان دور عواقب ناگواری را بر اجتماع تحمیل می نماید. امروزه در دنیا در حوزه های مختلف همچون پیشگیری، درمان، آموزش، پژوهش، بهداشت، رفاه اجتماعی و... به بحث تفاوت های جنسیتی در برنامه ریزی ها توجه خاص می شود که باید در مورد اعتیاد نیز چنین باشد چرا که اقدامات پیشگیری و درمان در زنان نیازمند توجهات خاص می باشد. که در نبود این توجه و اقدامات قطعاً درآینده عواقب نا خوشایندی از اعتیاد در زنان به چشم خواهد آمد، چه بسا بیشتر از پیامدهای اعتیاد در مردان می باشد .
مادری مهربان کودکش را نوازش می کند. دستان پر از مهربانیش را برای همیشه تکیه گاه او می کند. چیزی از پنجره به بیرون پرتاب می شود ...... کودک می آرامد...... .